Via het Masterplan werkt de kalversector aan het selectief en juist gebruik van antibiotica. Ook heeft de sector een convenant gesloten met de overheid.

Het gebruik van antibiotica

De kalverhouder gebruikt antibiotica alleen op voorschrift van de dierenarts als de kalveren ziek zijn. Antibiotica worden dan ingezet om de dieren te genezen. Het mag niet worden toegevoegd aan het voer om de dieren uit voorzorg te beschermen. Hiervoor gelden strenge Europese regels.

Het gebruik van antibiotica in de veehouderij staat momenteel extra in de belangstelling om een aantal redenen:

  • Toename van het gebruik van antibiotica in/door de veehouderij.
  • Toename van het aantal tegen antibiotica resistente bacteriën.
  • Aanwezigheid van diergerelateerde MRSA-bacteriën bij (landbouw) huisdieren.

Als eerste veehouderijsector heeft de kalversector in 2007 actie ondernomen. De maatregelen zijn gebundeld in het Masterplan Rationeel Gebruik Antibiotica. Dit bestaat uit een aantal onderdelen:

a. Het rationeel gebruik van antibiotica
De kalverhouder heeft een één-op-één relatie met een praktiserend dierenarts. Deze dierenarts is verantwoordelijk voor het voorschrijven en afleveren van de diergeneesmiddelen. Hij doet dit op basis van een bedrijfsbehandelplan. Hierin wordt voor de verschillende aandoeningen aangegeven welke middelen mogen worden toegepast. Voor sommige aandoeningen is slechts een beperkt aantal diergeneesmiddelen mogelijk, om zodoende de resistentieontwikkeling zoveel mogelijk tegen te gaan.

b. De controle op het rationeel gebruik
De afspraken die door de gehele sector zijn gemaakt, worden door de Stichting Kwaliteitsgarantie Vleeskalversector (SKV) gecontroleerd. Deze controles maken deel uit van de nieuwe regeling Integrale Keten Beheersing (IKB) en de nieuwe verordening Monitoring Kritische Stoffen. De SKV controleert of vleeskalverhouder en dierenarts zich houden aan de onder a. genoemde afspraken en houdt toezicht op de naleving van de wettelijke wachttijden voor het slachten, om ongewenste residuen in het vlees te voorkomen.

c. Monitoring van het gebruik van antibiotica
Om een zo nauwkeurig mogelijk inzicht te krijgen in het daadwerkelijk gebruik van antibiotica door de vleeskalversector, voert het Landbouw Economisch Instituut (LEI) een gedetailleerde inventarisatie uit op 220 aselect gekozen bedrijven over de jaren 2007-2009.

d. Onderzoek naar de resistentieontwikkeling van bacteriën
In een vierjarig onderzoek waaraan meerdere wetenschappers uit Utrecht en Lelystad deelnemen, zal worden nagegaan welke risicofactoren een rol spelen bij de resistentieontwikkeling en welke maatregelen een positief effect op het tegengaan van deze resistentieontwikkeling kunnen hebben.

e. Verbetering kwaliteit antibioticum gebruik
Door betere voorlichting aan de gebruikers van antibiotica en het ter beschikking stellen van diverse hulpmiddelen en technieken, zal het gebruik worden geoptimaliseerd.

f. Digitalisering van de registratie van het antibioticumgebruik
Met behulp van ICT-middelen kan het gebruik van antibiotica op de kalverhouderijen op een eenvoudige wijze digitaal worden vastgelegd. Zo kan achteraf makkelijk een gedetailleerde analyse worden uitgevoerd naar de efficiëntie van toegepaste behandelingen. Ook wordt hiermee de administratieve belasting van de kalverhouders verminderd en verlicht, terwijl de betrouwbaarheid van deze registratie groter wordt. Een ander voordeel van digitale registratie van het gebruik van antibiotica is dat een eenvoudige signalering en controle kan worden uitgevoerd of de wachttermijn van de antibioticatoediening voor het slachten is verstreken.

Het hier genoemde Masterplan is opgenomen in het met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit overeengekomen convenant Antibioticaresistentie Dierhouderij, getekend op 3 december 2008.